Падпісанне Праграмы супрацоўніцтва ў сферы культуры і мастацтва з Рэспублікай Узбекістан дае старт новаму этапу двухбаковых адносін. Міністр культуры Узбекістана Азадбек Назарбекаў падчас нядаўняга візіту ў Беларусь падзяліўся меркаваннямі аб культурна-гуманітарным партнёрстве краін.

Падчас сустрэчы міністра культуры Рэспублікі Беларусь Марата Маркава
з міністрам культуры Рэспублікі Узбекістан Азадбекам Назарбекавым

 “У эпоху сённяшняй глабалізацыі аднаго толькі эканамічнага патэнцыялу або ваеннай моцы недастаткова сярод фактараў, якія вызначаюць аўтарытэт дзяржаў на міжнароднай арэне. У сучасным свеце сапраўдны прэстыж краіны вымяраецца таксама тым, наколькі яна здольная данесці да свету сваю культуру, духоўную спадчыну, навуку і гуманістычныя ідэі. Таму канцэпцыя «мяккай сілы», усё шырэй ужывальная ў міжнародных адносінах, становіцца важным складнікам знешняй палітыкі дзяржаў.

«Мяккая сіла» — гэта філасофія пераканання, узаемаразумення і згоды. А самым дзейсным яе інструментам з’яўляецца культура. Бо культура не мае патрэбы ў перакладчыку моў. Музыка дасягае сэрца праз пачуцці. Тэатр паказвае лёс чалавека. Кіно раскрывае душу нацыі. А літаратура знаёміць свет з мысленнем і жыццёвай філасофіяй народа. У гэтым сэнсе культура — самая дзейсная дыпламатыя, якая служыць ўзаемаразуменню народаў.

У адносінах паміж Узбекістанам і Беларуссю менавіта культурна-гуманітарнае супрацоўніцтва стала адным з важных фактараў, якія змястоўна ўзбагачаюць стратэгічнае партнёрства. Бо калі афіцыйныя пагадненні паміж дзяржавамі ўмацоўваюць палітычныя адносіны, то культура будуе трывалы мост паміж сэрцамі народаў. Менавіта праз гэты мост давер, павага і шчырасць перадаюцца з пакалення ў пакаленне.

Прававыя асновы, сфармаваныя ў сферы культуры паміж Рэспублікай Узбекістан і Рэспублікай Беларусь, сёння служаць менавіта гэтым высакародным мэтам. Двухбаковыя пагадненні аб супрацоўніцтве ў галіне культуры і мастацтва, дамоўленасці паміж міністэрствамі, сумесныя праграмы, якія рэалізуюцца рэгулярна, сведчаць аб паслядоўным і сістэмным развіцці культурнай дыпламатыі.

“Культура — найвялікшая дыпламатыя, якая аб'ядноўвае народы”. 
Міністр культуры Рэспублікі Узбекістан Азадбек Назарбекаў

 Дні культуры, якія па чарзе праводзяцца ў апошнія гады ў абедзвюх краінах, сталі самым яркім выяўленнем гэтага супрацоўніцтва. Дні культуры Беларусі, арганізаваныя ва Узбекістане ў 2018 і 2025 гадах, і Дні культуры Узбекістана, што прымала Беларусь ў 2019 і 2023 гадах, яшчэ больш умацавалі культурную блізкасць нашых народаў. Гэтыя мерапрыемствы не абмяжоўваюцца толькі канцэртамі або выставамі. Яны ператварыліся ў маштабную пляцоўку для дыялогу, якая дае магчымасць блізка пазнаёміцца з гісторыяй, каштоўнасцямі, мастацтвам і духоўнасцю народаў.

 Цяперашнія Дні культуры Узбекістана ў Беларусі таксама з’яўляюцца лагічным працягам гэтай добрай традыцыі. У рамках праграмы арганізуюцца паказы ўзораў узбекскага кіно, фотавыстава «Новы Узбекістан», вялікая канцэртная праграма з удзелам майстроў нацыянальнага мастацтва, а таксама сустрэчы прадстаўнікоў устаноў культуры абедзвюх краін. Дзякуючы гэтым мерапрыемствам беларуская грамадскасць яшчэ бліжэй знаёміцца з маштабнымі пераўтварэннямі, якія адбываюцца ў Новым Узбекістане, багаццем нашай нацыянальнай культуры і добрымі каштоўнасцямі нашага народа.

Найбольшае значэнне Дзён культуры заключаецца ў тым, што яны ўзмацняюць дыялог перш за ўсё не паміж дзяржавамі, а паміж людзьмі. Сумесна праслуханая мелодыя, песня, выкананая на адной сцэне, разам прагледжаны фільм ці ўбачаны спектакль часам абуджаюць больш шчырасці, чым дзясяткі афіцыйных сустрэч. Бо мастацтва аб’ядноўвае не па нацыянальнасці, а па душы.

У гэтым плане міжнародныя фестывалі таксама служаць эфектыўным сродкам народнай дыпламатыі. У прыватнасці, паспяховы ўдзел узбекскіх дзеячаў мастацтва ў Міжнародным фестывалі «Славянскі базар у Віцебску» дэманструе практычную аддачу культурных сувязей дзвюх краін. Асабліва значным стала тое, што ў 2024 годзе вышэйшая ўзнагарода гэтага фестывалю — гран-пры — дасталася маладому ўзбекскаму таленту Ясміне Хусніддзінавай, што стала не толькі прызнаннем нашага нацыянальнага мастацтва, але і высокай ацэнкай міжнароднага прызнання культурнай школы нашай краіны.

Міністр культуры Рэспублікі Узбекістан Азадбек Назарбекаў
наведаў Мінскі дзяржаўны мастацкі каледж імя А.К. Глебава

 Яшчэ адзін важны напрамак культурнага супрацоўніцтва — выхаванне маладога пакалення і развіццё яго творчага патэнцыялу. Сёння супрацоўніцтва паміж навучальнымі ўстановамі культуры, абмен студэнтамі і прафесарска-выкладчыцкім складам, сумесныя адукацыйныя праграмы, такія як «2+2», збліжаюць будучыя пакаленні дзвюх краін. Гэта з’яўляецца самым надзейным укладам у дыпламатыю заўтрашняга дня. Бо моладзь, якая атрымлівае сёння адукацыю разам, заўтра стане ініцыятарам новых сумесных праектаў паміж дзвюма краінамі.

Дні ўзбекскага кіно прайшлі ў Беларусі

 Культура захоўвае памяць чалавека, беражэ духоўнае аблічча народаў і стварае дыялог паміж цывілізацыямі. Менавіта таму яна з’яўляецца неацэнным багаццем, якое ніколі не старэе і не прызнае меж часу і прасторы. Культурна-гуманітарнае супрацоўніцтва паміж Узбекістанам і Беларуссю мае асаблівае значэнне менавіта таму, што абапіраецца на гэтыя агульначалавечыя каштоўнасці. Яно не абмяжоўваецца ўмацаваннем сённяшняй дружбы, але і стварае для будучых пакаленняў школу адносін, заснаваных на ўзаемнай павазе, даверы і згодзе.

Бо палітычныя рашэнні могуць вызначаць эпоху. Эканамічныя праекты могуць паскараць тэмпы развіцця. Але адзіная сіла, здольная звязаць сэрца з сэрцам і аб’яднаць народы вакол агульных каштоўнасцей, — гэта культура. Менавіта таму культурная дыпламатыя паміж Узбекістанам і Беларуссю сёння ўсё больш умацоўваецца як адзін з самых устойлівых, жыватворных і перспектыўных напрамкаў адносін дзвюх дзяржаў”.

Падчас адкрыцця Дзён культуры Узбекістана ў Беларусі 8 ліпеня 2026 г.

Служба інфармацыі “К”